Aort kapağı kalbin sol ventrikülü(karıncık) ile aort damarı arasında bulunur ve işlevi kanın aort damarından sol ventriküle kaçışını engellemektir.  Aort kapağının 3 yaprakçığı vardır. Bazen doğuştan 2 yaprakçıklı da olabilir. Aort kapak hastalıkları aort darlığı yada aort yetmezliği olarak karşımıza çıkar.

Aort Kapak Darlığı

Aort kapağın kireçlenip deforme olması ve sonuçta daralmasıyla iyi açılamaz hale gelmesidir.Sıklıkla yaşa bağlı olarak aort kapak üzerinde yıpranma ve kireç birikintilerinin yerleşmesi ile kapağın daralması ve hareketlerini kısıtlanması şeklinde gelişir. Romatizmal ateş geçirilmiş olması, radyoterapi, yüksek kolesterol hastalığın gelişimini kolaylaştırmaktadır.

Aort darlıkları genellikle uzun süre belirti vermez. İlk belirti eforla çabuk yorulmadır.  Aort kapak alanı belirli bir değerin altına inerse hastanın şikayetleri başlar. İleri aort kapak darlığında göğüs ağrısı, baş dönmesi, bayılma, kalp yetmezliği gibi belirtiler görülür ve bu aşamadan sonra hemen tedavi edilmezse hastanın hayati tehlikesi oldukça yüksektir, hasta 1 yıl içinde kaybedilebilir.

Tanı nasıl konur?

Hastanın yakınmaları nedeni ile yapılan muayenede, doktorun kalpte üfürüm duyması ve ön testler ardından ekokardiyografi ve gerekirse kalp kateterizasyonu ve anjiyografi ile kesin tanı konulmaktadır.

Nasıl tedavi edilir?

Aort kapakta yıllar içinde oluşan kireçlenmiş darlığın ilaç tedavisi ile düzeltilmesi mümkün değildir. Ancak aort kapak hastalığına ikincil olarak gelişen kalp yetersizliği, ritm bozukluğu, pıhtı oluşum riskine yönelik yardımcı ilaç tedavileri yapılmaktadır.  Aort darlığının tedavisi darlık belli değerin altına düştükten veya hastanın şikayetleri başladıktan sonra  cerrahi olarak yapılır. Hasta yaşlı ise ve genel durumu ameliyatı kaldıramayacak kadar düşkünse katerter yoluyla da (TAVİ olarak adlandırlan yöntemle) kasıktan aort darlığının tedavisi yapılabilir.
Cerrahi tedavi
Aort kapağın cerrahi tedavisi 40 yılı aşkın bir zamandır tercih edilen tedavi yöntemidir. Bu yöntem; açık kalp ameliyatı ile hasta ve kireçlenmiş kapağın, metal ya da biyolojik doku kapak ile değiştirilmesidir. Biyolojik doku kapaklar ileri yaştaki  veya doğum yapmak isteyen  bayan hastalarda daha çok tercih edilmektedir.  Ameliyat sonrası izleme döneminde kan sulandırıcı (warfarin) ilaçlar düzenli kullanılmalıdır. Doku kapakların kullanımından sonra kan sulandırıcı ilaçların belirli bir süre kullanılıp kesilmesi mümkün olmaktadır.
Ameliyat riski nedir?
Olağan şartlarda, düşük risk grubundaki ve 70 yaşın altındaki hastalarda bu ameliyatın %1 civarında hayati riski vardır. İleri yaş grubu ve tüm ameliyat olan hastalar birlikte değerlendirildiğinde bu oran %4 olarak bildirilmektedir. Ender görülen durumlarda kapak sorunu birden ve önceden uyarmadan başlar. Buna akut aort kapak yetmezliği denir. Bu durum acil müdahale gerektirir.

Aort Kapak Yetersizliği

Aort kapağın yeterince kapanamaması ve aort damarındaki kanın geriye kalbe doğru kaçması durumuna aort yetersizliği denir. Sürekli geri kaçan ilave kan ile birlikte devamlı kanı ileri pompalamaya çalışan sol karıncıkta iş yükü zamanla giderek artar. Sol kalp büyür. Kalp yetersizliği gelişir. Kanın aorttan kalbe geri kaçmasıyla düşen küçük tansiyon kalp damarlarının (koroner damarlar) dolaşımını olumsuz etkiler ve göğüs ağrısı oluşur. Eforla nefes darlığı, çarpıntı, çabuk yorulma ve göğüs ağrısı en sık görülen belirtilerdir.

Çoğu vakada belirtilerin görülmesi yılları alır. Buna kronik aort yetmezliği denir. Kalp, azalmış kan akışıyla daha da büyüyerek çalışır, öyle ki dışarı daha fazla kan pompalar. Ama kapak sorunu düzeltilmezse ve akıntı kötüleşirse, belirtiler başlar. Bu noktada çoğunlukla anormal kalp atışlarını, kalp yetmezliğini ve kalbin kalıcı bir hasar görmesini engellemek için kapağın yenisiyle değiştirilmesi ameliyatına ihtiyaç duyulur.

Tanı nasıl konur?

Doktorunuz, stetoskop aracılığıyla kalbinizden bir üfürüm duyduktan sonra bu tip bir kapak sorununa sahip olduğunuzdan şüphelenebilir. Belirtileriniz ve sağlık geçmişinize dair sorular soracaktır ve aileden gelen herhangi bir kalp hastalığınız olup olmadığını bilmek isteyecektir. Kesin tanı ekokardiyografi ile konur.

Cerrahi tedavi

Tedavi kapak sorununa neden olan şeye ve  yetmezliğin şiddetine göre değişir. Eğer aort kapak yetmezliğiniz birden başlarsa olay akuttur ve acil olarak kapağın yenisiyle değiştirilmesi gerekir. Ama çoğu insanda aort kapak yetmezliği, kroniktir ve yavaş bir şekilde başlar. Böylece insanlar ilk teşhis edildiklerinde tedavi gerekmeyebilir ve takip yeterli olabilir. Doktorunuz, muhtemelen kalp sağlığınızı korumanız için bazı yaşam tarzı değişiklikleri tavsiye edecektir. Bunlar; sigara içmeyi bırakın, kalbe sağlıklı gelen bir perhiz uygulayın, sağlıklı bir kiloda kalmaya çalışın gibi tavsiyelerdir.

Eğer belirtiler ortaya çıkarsa, yetersizlik artarsa veya kalp yetmezliği gelişirse büyük ihtimalle cerrahi müdahale gerekicektir. Aort kapak yetersizliğinde cerrahi tedavide mümkünse kapakçık tamir edilmelidir. Tamirin mümkün olmadığı durumlarda kapaçık biyolojik doku veya metalik kapaklarla değiştirilir.